Uzman Şenay Gül ile “Aile Danışmanlığı” üzerine söyleşi

Sosyolog Uzman Aile Danışmanı Şenay Gül ile “Aile Danışmanlığı” üzerine söyleşi

1)  AİLE DANIŞMANLIĞI NEDİR, KİMLER AİLE DANIŞMANI OLABİLİR?

CEVAP: Aile danışmanlığı; sağlıklı bir iletişim ortamının yaratılması için tüm aile bireylerine yapılan psikolojik yardım hizmetidir. Ailenin yapısal, işlevsel ve gelişimsel özellikleri bakımından aile içi ve çevre ilişkilerinde karşılaştığı psikososyal işlevsellikle ilgili sorunların çözümüne yönelik uzmanlık gerektiren hizmetler bütünüdür. Aile danışamlığı ilk olarak bireyi ele alır.sonrasında diğer fertleri sürecin içerisine dahil eder eğer gerek görülüyorsa; Pdr, Sosyal Hizmet Uzmanları, Sosyaloglar, Hemşireler, Çocuk gelişimi bölümü mezunları, Psikologlar ve Tıp uzmanları, Aile Danışmanlığı eğitimi alabilirler.

2) AİLE DANIŞMANLIĞI EĞİTİMİ ALAN HERKES BU SEANSLARI YAPABİLİR Mİ?

CEVAP: Aile danışmanı olan kişilerin taşıması gereken bazı özellikler olmalı; *Objektif *Yargılamayan *Gözlem yapabilen *Deneyimli *Sakin yapılı, Güler yüzlü *Muhakeme yeteneği olan *Güven veren *Şeffaf ve gizlilik koşullarını bilen *Danışan mahremiyetini bilen

3) AİLE DANIŞMANLIĞINA NEDEN GEREK DUYULDU?

CEVAP: Teknolojik bakımdan gelişmiş ülkelerde, toplumsal hayattaki hızlı değişmeler aile yapılarının da değişmesine (çekirdek aileye dönüşüm, tek ebeveynli ailelerin artması vb.) neden olmuştur. Kadınların belli bir ücret karşılığında ev dışı işlerde çalışmaya başlamasına bağlı olarak erkek ve kadın rollerinin değişmesi, aile içinde çocuğu yetiştirme yöntemlerindeki değişiklikler, ailenin üretim biçiminden çıkarak tüketim birimine evrilmesi, çocuğa meslek kazandıran aile kurumunun bu özelliklerini resmi eğitim kurumlarına devretmesi gibi çeşitli dönüşümler aileleri farklı şekillerde etkilemiş ve kimi ailelerde bu dönüşümler sorun oluşturmuştur. Geleneksel ailelerdeki çocuk eğitimlerinde ebeveynler yalnız değillerdi. Çocuğu eğitirken ailede babaanne, büyükbaba gibi ailenin yaşlı ve tecrübeli bireylerinin tavsiye ve uyarıları doğrultusunda denetimli bir şekilde çocuklar eğitilmiş olmaktaydı.

Modern dünya, çağdaş toplumların beklentilerini karşılayabilecek ve hızlı yaşam temposuna ayak uydurabilecek bir şekilde atik, özerk ve kendine güvenen bireyler yetiştirmeyi hedeflemektedir. Ancak aileler tarafından bu beklentiler tam olarak yerine getirilememektedir. Bu nedenle her toplum kendi çizdiği hedeflerini ve ihtiyaçlarını karşılayabilmek için yine kendi kurum ve hizmetlerini oluşturmaktadır. Bu minvalde modern toplumlar, çekirdek ailede yaşayan ebeveynlere ve eşlere ihtiyaç duydukları bilgi ve donanımı sağlayacak bir şekilde gerekli hizmetleri sunacak uygulamalar
oluşturmuştur. Bunların başında da “Aile Danışmanlığı Uygulaması” gelmektedir.

4) AİLELER İLE İLGİLİ EN YAYGIN SORUNLAR NELERDİR?

CEVAP: Eşlerin her ikisin de mesleğinin olması (Ev işlerinin paylaşılması ile ilgili sorunlar, Çocuk bakımı ile ilgili sorunlar, Evin geçimi ile ilgili sorunlar), Evlilik ilişkilerinde bozulma, aldatmalar, Tek ebeveynli aileler, İlaç ve alkol bağımlılığı, Okulla ilgili sorunlar, Çocuğun yönlendirilmesi ilgili sorunlar, Ergen depresyonu, Yaşlı anne babaya bakma, Evden ayrılan yetişkin çocuklarla ilgili sorunlar şeklinde gruplandırılmıştır. Her ailenin kendine özgü sorunları olmakla birlikte bu sorunlar çeşitli kategorilerden oluşmaktadır. Söz konusu sorunları çözmeye yönelik ön plana çıkan hizmetlerden bir tanesi de Aile Danışmanlığı Uygulaması’dır.

5) AİLE DANIŞMANLIĞI VE AİLE TERAPİSİ ARASINDAKİ FARK NEDİR?

CEVAP: Danışmanlık ve Terapi aslında birbirinin yerine kullanılıyor. Kısaca diyebiliriz ki aile danışmanlığı uygulaması “aile terapisi “olarak adlandırılır. AİLE DANIŞANLIĞI: İçgörü,ve farkındalık kazandırma,yeniden yapılandırma ve kaliteli sorular ile farkındalığı arttırarak kişiye kör noktaları göstermektir. Aile danışmanı seanslarda yargılamaz akıl vermez. Danışanın yol arkadaşıdır. Farkındalık oluturarak kişiyi olumsuz durumdan olumluya yönlendirir. AİLE TERAPİSİ: Sağlıklı bir aile ortamının yaratılması için gerektiğinde ruhsal hastalık tanısı koyma ve tedavi etme işlevlerini ele alır.ona yönelik hizmet verir. İKİSİ ARASINADAKİ EN ÖNEMLİ FARK: Aile danışanlarının çoğu psikolog ve psikiyatrist değildir. Onun için psikolojik rahatsızlıklara müdahele edemezler. İlaç yazamaz, Tavsiye edemez veya başlanan ilacı bıraktıramaz. Bunun yanında danışan hem tedavi görüp hemde danışmanlık hizmeti alabilir.

6) TÜRKİYE’DE AİLE DANIŞMANLIĞI HAK ETTİĞİ YERDE Mİ? NASIL OLMALI ?

CEVAP: Türkiyede aile danışmanlığı seyri dünya ülkelerine göre daha geç başalnmıştır. İlk kez 1980 yılında üniversitelerde ders olarak okutulmaya başlanmıştır. Türkiye’de özellikle okullarda ergen ve gençlerde günümüzde çok ihtiyaç duyulmaktadır. Okullarda rehberlik ve danışmanlık hizmetlerinin yanında aile danışmanlığının getirirlmesi bir çok açıdan rehabilite ve davranış değişimi açısından düzenleyici olacaktır. Lakin böyle bir uygulama hiç bir yerde yok malesef. İnsanlar aile danışmanlarını daha sıcak ve korkulmaz görüyorlar.halk arasında psikologa gitmek daha zor gelirken aile danışmanlarına gelmek daha kolay gelmektedir. Henüz ülkemizde olaması gereken yer verilmemiş durumda insanlar danışmanlık hizmetlerini kendi imkanları doğrultusunda sağlamaktadır. Devlette bir karşılığı yok malesef.

7) AİLE DANIŞMANLIĞININ ROLÜ NEDEN HER GEÇEN GÜN DAHA ÖNEMLİ HALE GELİYOR?

CEVAP: Toplumdaki aile yapısı ve ailenin içerisindeki roller değişmekte bununla birlikte aslında bilmediğimiz alışık olmadığımız karmaşık bir yapı ile karşılaştık. Geniş aileden, çekirdek aileye çekirdek aileden, Tek ebeveynli aileye hızlı bir şekilde geçiş oldu. Bunun bir çok olumsuz yönleri ve doldurulamayacak açıklar oluşturdu. Şöyle düşünelim; Geniş ailede anneanne babaanne dede vs. çocukların büyümesinde ve terbiye edilmesinde destek oluyorlardı. Tecrübeleri ebeveynlerin işini kolaylaştırıyor ve çocukların üzerinde denetim ve otorite oluyordu. Eşler arasında sorun olduğunda büyükler ara bulucu oluyor ve yuvanın devamını sağlıyordu. Çekirdek aileye geçtiğimizde anne babaların çalışma hayatlarının olması, Çocuklara bakacak büyük olmaması, Çocukların başıboş kalması, Eşlerin rollerinin değişmesi, Kadının ev işlerini eşi ile paylaşmak istemesi vs. boşanmalarla birlikte tek ebeveynli ailelerin artması ve peşinden gelen sorunlar Aile danışmanlığını her geçen gün daha da önemli hale getirmiştir.

8) AİLE DANIŞMANINA GİDEN KİŞİLER SORUNLU KİŞİLER MİDİR?

CEVAP: Sorunlu kişiler çözüm aramazlar.genelde çözüm arayanlar sorunu oluşturan değil maruz kalan taraflardır.kişinin bizlere gelmesi onu sorunlu yapmaz.

9) AİLE DANIŞMANINA GİTMEK İÇİN HANGİ DURUMLAR BİR İŞARET OLUR?

CEVAP: Ortada bir sorun olmadanda insanlar kendini ve alanını güçlendirmek için kendine ve ailesine çevresine faydalı olmak bakış açısını değiştirmek konfor alanını genişletmek içinde bir uzmandan destek alabilir.evli olmak zorundada değil insanlar bekar olanlar çocuğu olmayanlarda hayatlarını rahatlatmak insan ilişkilerini güçlendirmek için gelebilirler. Ergenliğe girmeye hazırlanan sınava hazırlanan çocuklar için başta nasıl davranmaları gerektiği ile ilgili destek alabilirler.

10) DANIŞANLARLA GÜVEN İLİŞKİSİ NASIL SAĞLANIR?

CEVAP: Terapilerin temeli güvene dayanır. Danışan size güvenmezse gerçek problemi anlatmaz. Çözüm üretilmesi de mümkün olmaz. Size söylenen konuların seans odasından çıkmayacağına emin olmaları gerekir. İlk görüşmede mahremiyet ve gizlilik esasları danışan ile konuşulmalıdır.